Coaching dla par a terapia par — czym się różnią i co wybrać

Coaching dla par a terapia par — wiele osób myli te dwie formy pomocy albo uważa, że to jedno i to samo. Nie dziwię się. Obie polegają na rozmowie, obie dotyczą związku i obie mają pomóc. Różnią się jednak celem, sposobem pracy i tym, z czym warto do nich iść.

Od razu powiem uczciwie: jestem coachem, a nie psychologiem ani psychoterapeutą. Prowadzę coaching dla par, a nie terapię. Dlatego w tym tekście chcę jasno pokazać, kiedy coaching może Wam pomóc, a kiedy lepiej od razu szukać terapeuty. Wybór właściwej pomocy to już pierwszy krok.

Coaching dla par a terapia par — najważniejsza różnica

Najprościej mówiąc: terapia par zajmuje się leczeniem tego, co boli głęboko. Coaching dla par zajmuje się tym, jak od dziś lepiej żyć razem.

Terapię par, nazywaną też terapią małżeńską, prowadzi psychoterapeuta lub psycholog przygotowany do pracy z parami. Taka osoba ma wiedzę o zdrowiu psychicznym, o traumie i o tym, jak dawne przeżycia wpływają na związek. Terapia często sięga do przeszłości, do dzieciństwa i starych ran. Zwykle trwa też dłużej.

Coaching dla par skupia się na tym, co dzieje się teraz, i na tym, co przed Wami. Pytamy: co dziś nie działa, czego chcecie i jak tam dojść. Pracujemy nad rozmową, wspólnymi decyzjami i konkretnymi krokami. To praca bardzo praktyczna.

Obie formy mogą być wartościowe. Chodzi o to, żeby dopasować je do Waszej sytuacji, a nie odwrotnie.

Kiedy wybrać terapię par lub psychologa dla par

Są sytuacje, w których coaching to za mało, a czasem wręcz zły wybór. Wtedy potrzebny jest psycholog dla par albo psychoterapeuta. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy:

• W związku jest przemoc — fizyczna, słowna, psychiczna albo ekonomiczna. Bicie, zastraszanie, kontrolowanie, odcinanie od ludzi czy od pieniędzy.
• Jedno z Was zmaga się z uzależnieniem — od alkoholu, narkotyków, hazardu czy pornografii. Tu najpierw potrzebne jest leczenie uzależnienia.
• Pojawia się depresja, silny lęk albo inna choroba psychiczna — u jednej osoby lub u obojga.
• Jest głęboka trauma — na przykład z dzieciństwa, po stracie dziecka, po wypadku albo po przemocy w przeszłości.
• Była zdrada, po której pojawiły się silne objawy — bezsenność, ataki paniki, natrętne myśli, poczucie, że nie da się normalnie funkcjonować.
• Są myśli o zrobieniu sobie krzywdy albo o tym, że nie warto żyć.

W takich sytuacjach dobry coach powinien powiedzieć wprost: „To nie jest temat dla mnie. Poszukajcie terapeuty”. Ja tak robię. Nie dlatego, że nie chcę pomóc. Dlatego, że chcę, żebyście dostali pomoc, która naprawdę zadziała.

Gdy w związku jest przemoc

Jeśli w Waszym związku jest przemoc — bicie, zastraszanie, kontrola — to nie jest temat na coaching. Bezpieczeństwo jest najważniejsze. Często nawet wspólne spotkania u terapeuty nie są wtedy pierwszym krokiem. Najpierw poszukaj wsparcia dla siebie. W Polsce: Niebieska Linia 800 120 002. W Wielkiej Brytanii: National Domestic Abuse Helpline 0808 2000 247. W nagłym zagrożeniu dzwoń pod 112 (Polska) lub 999 (UK).

Kiedy coaching dla par to dobry wybór

Coaching dla par sprawdza się wtedy, gdy oboje czujecie się bezpiecznie i w miarę dobrze, ale coś między Wami przestało działać. Gdy kochacie się, a jednak ciągle się mijacie. Na przykład gdy:

• Kłócicie się o te same rzeczy — pieniądze, dom, obowiązki, rodzinę — i kłótnie kręcą się w kółko.
• Trudno Wam rozmawiać — jedno mówi, a drugie się zamyka. Albo oboje podnosicie głos i nikt nikogo nie słyszy.
• Stoicie przed dużą decyzją — przeprowadzka, powrót do Polski, dziecko, ślub, zmiana pracy.
• Chcecie mieć plan na wspólne życie — wiedzieć, dokąd razem idziecie i czego oboje chcecie.
• Brakuje Wam bliskości — żyjecie obok siebie jak współlokatorzy i chcecie to zmienić.
• Po trudnym okresie chcecie odbudować zaufanie i czułość — i oboje macie na to siłę.

Często słyszę zdanie: „Nie jest źle, ale mogłoby być dużo lepiej”. To dokładnie ten moment, w którym coaching może pomóc. Nie trzeba czekać, aż związek znajdzie się w kryzysie.

Jak wygląda doradztwo dla par w praktyce?

Na spotkaniach dla par rozmawiamy we trojga. Moja rola nie polega na tym, żeby ocenić, kto ma rację. Pilnuję, żeby każde z Was mogło spokojnie mówić, a drugie naprawdę słuchało.

Zwykle zaczynamy od pytania: co chcecie zmienić? Potem szukamy, co Wam przeszkadza i co już działa. Na koniec ustalamy małe kroki na najbliższe dni. Na przykład jedną spokojną rozmowę w tygodniu albo nowy sposób dzielenia się obowiązkami.

Taka praca nie sięga głęboko w przeszłość. Jeśli w trakcie rozmów okaże się, że pod spodem jest coś, co wymaga terapii, powiem Wam o tym uczciwie. Coaching i terapia mogą też iść w parze, na przykład terapia dla jednej osoby i coaching dla pary. Warto wtedy zapytać terapeutę, czy uważa to za dobry pomysł.

Więcej o tym, jak pracuję, znajdziesz na stronie pomoc dla par.

Pomoc dla par po polsku — dlaczego język ma znaczenie

Dla wielu par mieszkających w Wielkiej Brytanii to ważna sprawa. Nawet jeśli oboje dobrze mówicie po angielsku, o uczuciach najłatwiej mówi się w języku, w którym się dorastało. Po polsku łatwiej nazwać złość, wstyd, czułość czy tęsknotę. Łatwiej też o żart, który rozładowuje napięcie.

Dlatego warto szukać pomocy dla par po polsku, zarówno gdy wybieracie coacha, jak i terapeutę. Wiele osób pracuje dziś online, więc odległość nie musi być przeszkodą.

Jak wybrać dobrego specjalistę — kilka pytań

Niezależnie od tego, czy szukacie coacha, czy terapeuty, zadajcie kilka pytań, zanim zaczniecie:

• Jakie ma Pan lub Pani przygotowanie i doświadczenie w pracy z parami?
• Czy jest Pan lub Pani psychologiem, psychoterapeutą czy coachem?
• Jak wyglądają spotkania i ile mniej więcej trwa współpraca?
• Co się dzieje, jeśli okaże się, że potrzebujemy innej pomocy?

Jeśli szukacie terapeuty w Wielkiej Brytanii, możecie zapytać lekarza rodzinnego (GP) albo sprawdzić, czy dana osoba należy do organizacji zawodowej, na przykład BACP lub UKCP. W Polsce zapytajcie o wykształcenie i certyfikat psychoterapeuty. Dobry specjalista chętnie odpowie na takie pytania.

Ważne jest też Wasze odczucie. Po pierwszym spotkaniu zapytajcie siebie: czy oboje czuliśmy się wysłuchani? Czy było bezpiecznie? Jeśli nie, macie prawo szukać dalej.

Kiedy iść do lekarza lub psychologa

Jeśli Ty lub Twój partner albo partnerka od kilku tygodni czujecie smutek, pustkę lub silny lęk, nie możecie spać albo przestało Was cokolwiek cieszyć, porozmawiajcie z lekarzem rodzinnym (GP) lub psychologiem. Jeśli pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy, nie czekajcie. W Polsce: 116 123 (telefon zaufania dla dorosłych w kryzysie) lub 112 w nagłym wypadku. W Wielkiej Brytanii: Samaritans 116 123, NHS 111 (opcja zdrowia psychicznego) lub 999 w nagłym wypadku.

Terapia par czy coaching — co wybrać?

Jeśli w związku jest przemoc, uzależnienie, depresja, głęboka trauma albo zdrada z silnymi objawami, wybierzcie terapię par lub psychologa. Jeśli czujecie się bezpiecznie, ale chcecie lepiej rozmawiać, mniej się kłócić, podjąć wspólną decyzję albo odbudować bliskość, coaching dla par może być dobrym wyborem.

A jeśli nie wiecie, co wybrać, porozmawiajmy. Na pierwszej, bezpłatnej rozmowie powiem Wam uczciwie, czy mogę pomóc, czy lepiej poszukać terapeuty. Umów rozmowę. Rozmawiamy po polsku: na żywo w Manchesterze i okolicach albo online — w Londynie i w całej Wielkiej Brytanii.

Jeśli chcecie zacząć sami, w domu, sięgnijcie po moją książkę „Para nie do pary”. To poradnik dla par o tym, jak zbudować szczęśliwy związek.