Jak odnaleźć swój talent i zaplanować przyszłość

Jak odnaleźć swój talent i zaplanować przyszłość, gdy nie wiesz, czego chcesz? To jedno z pytań, które słyszę najczęściej. Zadają je młodzi ludzie po szkole, ale też osoby po czterdziestce, które od lat robią coś, co ich nie cieszy. Jeśli i Ty myślisz „nie wiem, co chcę robić w życiu”, dobrze, że tu jesteś. Ten tekst nie da Ci gotowej odpowiedzi w pięć minut. Da Ci za to prosty plan, z którym możesz zacząć jeszcze dziś.

Nie wiem, co chcę robić w życiu — czy to normalne?

Tak. To bardzo częste uczucie i nie znaczy, że coś jest z Tobą nie tak. Często po prostu nikt nas nie uczył, jak szukać własnej drogi. W szkole liczyły się oceny, w domu bezpieczna praca, a później zwyczajnie brakowało czasu, żeby się zatrzymać.

Wiele osób czeka, aż pewnego dnia „olśni” je wielka pasja. Zwykle tak to nie działa. Talent i kierunek odkrywa się raczej powoli: przez obserwację siebie, małe próby i szczere rozmowy. Dlatego zamiast szukać jednej idealnej odpowiedzi, lepiej zrobić kilka małych kroków.

Warto też wiedzieć, że „nie wiem, czego chcę” często znaczy coś innego: „boję się wybrać źle”. Kiedy to zauważysz, robi się lżej. Nie musisz wybierać na całe życie. Wystarczy wybrać następny krok.

Czym właściwie jest talent?

Talent to nie tylko śpiew, malowanie czy sport. To także umiejętność słuchania ludzi, cierpliwość do szczegółów, porządkowanie spraw, tłumaczenie trudnych rzeczy prostymi słowami albo spokój w nerwowej sytuacji. Takie talenty są mniej widoczne, ale w pracy i w życiu bywają bardzo cenne.

Dobra wskazówka: talent to coś, co przychodzi Ci łatwiej niż innym. Często nawet tego nie zauważasz, bo dla Ciebie to „nic takiego”. Właśnie dlatego warto spojrzeć na siebie trochę z boku.

Pamiętaj też, że talent to dopiero początek. Żeby stał się umiejętnością, potrzebuje ćwiczenia. Nikt nie rodzi się gotowym fachowcem. Dobra wiadomość jest taka, że ćwiczyć można w każdym wieku.

Jak odnaleźć swój talent — 7 prostych kroków

Poniżej znajdziesz plan, który możesz przejść sam, w swoim tempie. Weź zeszyt albo otwórz notatki w telefonie. Zapisuj odpowiedzi, nawet jeśli wydają Ci się drobne. Z drobnych rzeczy często składa się najważniejszy obraz.

Krok 1. Co lubię robić?

Wypisz rzeczy, przy których tracisz poczucie czasu. Mogą być bardzo zwykłe: gotowanie, naprawianie roweru, rozmowy z ludźmi, układanie planów, pomaganie dzieciom w lekcjach. Nie oceniaj, czy da się na tym zarobić. Na razie tylko zbierasz informacje o sobie.

Krok 2. Za co chwalą mnie inni?

Przypomnij sobie, o co ludzie proszą Cię najczęściej. Może znajomi dzwonią do Ciebie, gdy mają problem z komputerem? Może w pracy to Ty pokazujesz nowym osobom, jak wszystko działa? Możesz też zapytać wprost dwie lub trzy bliskie osoby: „Co według Ciebie robię dobrze?”. Odpowiedzi często zaskakują.

Krok 3. Co przychodzi mi łatwo?

Zastanów się, co robisz szybko i bez wysiłku, podczas gdy innych to męczy. Takie rzeczy łatwo przeoczyć, bo wydają się oczywiste. A właśnie tam często kryje się talent. Jeśli chcesz mieć punkt wyjścia, zrób darmowy test „Do czego masz talent?”. To nie wyrocznia, ale dobra podpowiedź, od której można zacząć.

Krok 4. Co jest dla mnie ważne?

Talent to jedno, a wartości to drugie. Jedni potrzebują spokoju i stałych godzin. Inni wolności, ruchu i nowych ludzi. Ktoś chce pomagać, ktoś inny tworzyć, a jeszcze ktoś dobrze zarabiać i mieć czas dla rodziny.

Wybierz trzy wartości, które są dla Ciebie najważniejsze. Praca niezgodna z nimi będzie męczyć, nawet jeśli masz do niej zdolności. Praca zgodna z nimi daje siłę, nawet w gorsze dni.

Krok 5. Małe próby zamiast wielkich decyzji

Nie musisz od razu rzucać pracy ani zapisywać się na drogie studia. Zacznij od małych prób. Weź udział w jednym warsztacie. Porozmawiaj z kimś, kto wykonuje zawód, który Cię ciekawi. Zrób mały projekt w weekend. Pomagaj jako wolontariusz kilka godzin w miesiącu.

Po każdej próbie zapisz dwie rzeczy: co mi się podobało i co mnie zmęczyło. Po kilku tygodniach zobaczysz wyraźniej, w którą stronę Cię ciągnie.

Krok 6. Plan na przyszłość na 90 dni

Długie plany na pięć lat łatwo porzucić. Plan na 90 dni jest bliżej i bardziej realny. Wybierz jeden kierunek do sprawdzenia i rozpisz go na trzy miesiące. Na przykład tak:

Miesiąc 1: zbieram informacje, czytam, rozmawiam z ludźmi z branży.
Miesiąc 2: robię pierwszą małą próbę — kurs, wolontariat albo mały projekt.
Miesiąc 3: podsumowuję, co udało się sprawdzić, i decyduję: idę dalej czy sprawdzam coś innego.

Najważniejsze: co tydzień jeden mały krok. Nawet 30 minut wystarczy, jeśli robisz to regularnie. Wpisz te pół godziny do kalendarza, tak jak wizytę u lekarza.

Krok 7. Plan osobisty i zawodowy razem

Praca to tylko część życia. Jeśli zaplanujesz karierę, a zapomnisz o zdrowiu, rodzinie czy odpoczynku, plan szybko się rozsypie. Dlatego przy planowaniu przyszłości zadaj sobie też pytania: gdzie chcę mieszkać, ile czasu chcę mieć dla bliskich, jak chcę się czuć na co dzień.

Dobry plan łączy obie strony — osobistą i zawodową. Wtedy jedna nie walczy z drugą, tylko się wspierają.

Spróbuj zapisać na jednej kartce dwie kolumny. W pierwszej to, czego chcesz w pracy. W drugiej to, czego chcesz w życiu prywatnym. Potem sprawdź, czy te rzeczy do siebie pasują. Jeśli chcesz dużo podróżować służbowo, a jednocześnie codziennie odbierać dzieci ze szkoły, trzeba coś wybrać albo znaleźć rozsądny kompromis.

Jak zaplanować przyszłość, gdy wciąż nie wiesz, czego chcesz?

Może po tych krokach nadal nie masz jednej jasnej odpowiedzi. To nic złego. Plan na przyszłość nie musi zaczynać się od wielkiego celu. Może zaczynać się od kierunku, na przykład: „chcę pracy z ludźmi” albo „chcę mniej stresu i więcej czasu dla dzieci”.

Wyobraź sobie kogoś, kto od lat pracuje na zmiany w magazynie. Nie wie, co dalej. Zauważa jednak, że koledzy zawsze przychodzą do niego, gdy trzeba coś zorganizować albo wytłumaczyć. Lubi też rozmawiać z ludźmi. To jeszcze nie jest gotowy zawód, ale to już kierunek. Może warto sprawdzić pracę koordynatora, szkoleniowca albo kogoś, kto wprowadza nowe osoby do firmy.

Tak właśnie działa planowanie bez pewności. Bierzesz to, co już wiesz o sobie, i wybierasz jedną rzecz do sprawdzenia. Potem następną. Krok po kroku obraz robi się wyraźniejszy. Jeśli lubisz pracować sam w swoim tempie, możesz też skorzystać z darmowej porady krok po kroku.

Jaki zawód do mnie pasuje? Krótka lista pytań do siebie

Odpowiedz szczerze na poniższe pytania. Nie ma tu złych odpowiedzi. Nie spiesz się — możesz wracać do nich przez kilka dni.

Kiedy ostatnio coś mi naprawdę wyszło i sprawiło mi przyjemność?
Co wolę: pracę z ludźmi, z rzeczami, z liczbami czy z pomysłami?
Gdzie czuję się lepiej: w pracy samodzielnej czy w zespole?
Jaką pracę wybrać, gdyby pieniądze nie grały roli?
Czego na pewno nie chcę w swojej pracy?
Ile czasu i pieniędzy mogę teraz realnie przeznaczyć na naukę?
Kto w moim otoczeniu może mi doradzić albo pokazać swoją pracę od środka?

Jeśli przy kilku pytaniach pojawia się ta sama odpowiedź, to ważny sygnał. Zapisz go i podkreśl.

Test predyspozycji zawodowych — czy warto?

Test predyspozycji zawodowych może być dobrym początkiem. Pomaga uporządkować myśli i nazwać rzeczy, które czujesz, ale trudno Ci je ująć w słowa. Trzeba jednak pamiętać, że żaden test nie zna całego Twojego życia. Nie wie, jakie masz doświadczenia, obowiązki i marzenia.

Traktuj wynik jak podpowiedź, a nie wyrok. Najlepiej działa połączenie trzech rzeczy: testu, własnych notatek z kroków powyżej i rozmowy z kimś, kto zada Ci dobre pytania.

Jak znaleźć pasję, jeśli nic mnie szczególnie nie ciekawi?

Często słyszę zdanie: „Nie mam żadnej pasji”. Spokojnie. Pasja rzadko pojawia się sama. Zwykle rośnie wtedy, gdy coś robimy, robimy to coraz lepiej i widzimy efekty. Zaczyna się od zwykłej ciekawości, a nie od wielkiego zapału.

Zamiast pytać „co jest moją pasją?”, zapytaj: „co mnie choć trochę ciekawi?”. Idź za tą małą ciekawością. Przeczytaj jedną książkę, obejrzyj jeden film, spróbuj raz.

Jeśli zmęczenie i brak chęci trwają długo i dotyczą prawie wszystkiego, porozmawiaj z lekarzem rodzinnym (w Wielkiej Brytanii z GP). Czasem to nie brak pasji, tylko przemęczenie albo obniżony nastrój, którym warto się zająć.

Najczęstsze pułapki przy planowaniu przyszłości

Czekanie na pewność. Pewność przychodzi po działaniu, nie przed nim.
Porównywanie się z innymi. Każdy ma inną drogę, inne obowiązki i inny start.
Zbyt duży pierwszy krok. Lepiej mały krok co tydzień niż wielki skok, po którym się wycofasz.
Słuchanie wszystkich poza sobą. Rady bliskich są cenne, ale decyzja należy do Ciebie.
Myślenie, że jest za późno. Na zmianę kierunku nie ma jednego „właściwego” wieku.
Rezygnacja po pierwszej nieudanej próbie. Jedna próba, która nie wyszła, mówi tylko tyle, że ta droga nie jest dla Ciebie. Albo że potrzebujesz więcej czasu.

Kiedy warto poprosić o pomoc?

Niektórzy przechodzą te kroki sami i to w zupełności wystarcza. Inni czują, że kręcą się w kółko. Wtedy pomaga rozmowa z kimś z zewnątrz, kto nie ocenia i nie ma w tym własnego interesu.

Jako coach nie powiem Ci, kim masz być. Pomogę Ci za to uporządkować myśli, zauważyć Twoje mocne strony i ułożyć plan, który pasuje do Twojego życia. Na stronie Praca, talent i plan na przyszłość przeczytasz, jak wygląda taka pomoc w wyborze drogi. Jeśli przy okazji chcesz popracować nad pewnością siebie albo innymi sprawami osobistymi, zajrzyj też do zakładki life coaching.

Od czego zacząć już dziś?

Nie musisz robić wszystkiego naraz. Na dziś wystarczą trzy rzeczy:

Zapisz pięć rzeczy, które lubisz robić.
Zapytaj jedną osobę, co według niej robisz dobrze.
Zrób darmowy test talentu i zapisz, co Cię w wyniku zaskoczyło.

To mało? Właśnie o to chodzi. Małe kroki łatwiej zrobić, a to one prowadzą do większych zmian.

Jeśli chcesz porozmawiać o swoim talencie i planie na przyszłość, umów rozmowę. Rozmawiamy po polsku: na żywo w Manchesterze i okolicach albo online — w Londynie i w całej Wielkiej Brytanii. Razem sprawdzimy, od czego warto zacząć właśnie w Twoim przypadku.

Jak odnaleźć swój talent i zaplanować przyszłość, gdy nie wiesz, czego chcesz — prosty plan krok po kroku